shkelzen gashi

Kuçi, Hajredin “Independence of Kosova/o Stabilizing or Destabilizing factor in the Balkan?”, Jalifat Group, Houston, March 2005

Libri “Independence of Kosova/o Stabilizing or Destabilizing factor in the Balkan?” (Pavarësia e Kosovës faktor stabiliteti apo destabiliteti në Ballkan?) i Hajredin Kuçit përbëhet nga 12 kapituj me gjithsej 211 faqe. Në këtë libër autori nuk ka bërë asgjë më shumë se një përmbledhje nga librat, artikujt, dokumentet, gazetat… e ndryshme dhe, për më keq, vërehet ashiqare se ky libër është shkruar shpejt e shpejt dhe ka gabime të shumta.

Për shembull, gabime logjike: në faqe 84 të librit: “‘Deklarata për Jugosllavinë’ e Unionit Evropian e datës 16 dhjetor 1991 ka refuzuar kërkesën e shqiptarëve të Kosovës për pavarësi.”. Së pari, kjo deklaratë nuk ka qenë e Unionit Evropian, por e Komunitetit Evropian sepse atëbotë s’ka ekzistuar Unioni Evropian. Këtë duhet ta dijë Kuçi të paktën për arsye se në Universitetin e Prishtinës ligjëron lëndën “E drejta e Unionit Evropian”. Dhe, së dyti, nuk ka mundur Komuniteti Evropian të refuzojë kërkesën e shqiptarëve të Kosovës për pavarësi më 16 dhjetor - me ç’rast përmes kësaj deklarate që e përmend autori publikohen Kushtet për Njohjen e Shteteve të Reja në Evropën Lindore dhe në Bashkimin Sovjetik - për arsyen e thjeshtë se pala shqiptare ka kërkuar njohje pas datës 16 dhjetor dhe nuk ka mundur, edhe po të donte, të kërkonte njohje para datës 16 dhjetor gjegjësisht para publikimit të kushteve për njohje të shteteve të reja të përmendura më sipër.

Një diçka interesante dhe që duhet të merret si shembull për të mirë është se autori nuk e deformon, ta zëmë, përmbajtjen e Rezolutave që Këshilli i Sigurimit i Kombeve të Bashkuara ka miratuar për Kosovën (1160, 1199, 1203, 1239, 1244), dhe nuk e deformon as përmbajtjen e Marrëveshjes së Rambujesë, Marrëveshjes Hollbruk-Millosheviq dhe dokumenteve tjera që kanë të bëjnë me Kosovën. Përjashtim për interpretim të saktë të dokumenteve bën interpretimi që autori i bën Referendumit për Kosovën shtet të pavarur dhe sovran, me ç’rast nuk e përmend fare se Kuvendi i Republikës së Kosovës më 22 shtator 1991 ka shpallur Rezolutën për Republikën e Kosovës shtet të pavarur dhe sovran, me të drejtë pjesëmarrjes konstituive në lidhjen e shteteve – republikave sovrane (në Jugosllavi) mbi bazën e lirisë dhe barazisë së plotë të republikave – shteteve në lidhjen e tyre dhe kjo rezolutë ka qenë bazë për mbajtjen e referendumit më 26-30 shtator 1991, në të cilin referendum kanë marrë pjesë 87.01%, e prej tyre, 99.87% kanë votuar në favor të Kosovës shtet i pavarur dhe sovran…

Një lloj tjetër i gabimit është kësodore: në faqe 71 autori shkruan se “Plani më serioz për zgjidhjen e problemit të Kosovës, deri në vitin 1998 ka qenë plani francezo-gjerman, mirëpo ky plan është refuzuar nga ministri i punëve të jashtme të Jugosllavisë, Milan Milutinoviq edhe përkundër shumë përfitimeve që do të kishte Jugosllavia sikur ta pranonte këtë plan.”. Kjo fjali jo vetëm që nuk është cituar, por, në faqe 83 të librit përsëritet ad litteram, mirëpo, tani me një dallim: në faqe 83 edhe citohet si mendim i “Gary Dempsey, “Kosova Crossfire”, Mediterranean Quarterly. Vol. 9. No. 3. Summer, 1998. p. 100”. E njëjta gjë i ndodhë autorit edhe, ta zëmë, për shembull, në faqe 140: “Gjatë tërë kohës shqiptarët në ish-Jugosllavi janë trajtuar si minoritet edhe përkundër faktit se që nga themelimi i Mbretërisë Serbo-Kroate-Sllovene popullata shqiptare ka qenë më e madhe se së paku popullata e njërës prej themelueseve të Mbretërisë SKS” dhe këtë mendim autori (shih fusnotën 334 në faqe 140) e citon si të huazuar nga Mendimet e Komisionit Badinter për ish-Jugosllavinë. Kjo është skandaloze. Dihet fare mirë se një gjë e tillë nuk thuhet në asnjërin prej mendimeve të Komisionit Badinter dhe, për më shumë, Badinteri as që e përmend në mendimet e tij Kosovën dhe shqiptarët. Për fat të keq, po e njëjta fjali që është në faqe 140, tekstualisht është edhe në faqe 167, por, tani e cituar si fjali e huazuar nga libri “Historia e Ballkanit” të autorit George Castellan, faqe 49. Mirëpo, për fat të keq të Hajredin Kuçit, Castellan në këtë pjesë të librit të tij nuk bën fjalë fare për atë se si janë trajtuar shqiptarët në ish-Jugosllavi. Kjo është ultraskandaloze. Të tilla gabime në këtë libër ka me bollëk. Kjo që ka bërë Kuçi do të ishte qesharake po të mos ishte tragjike.

Shkojmë tutje: shumë paragrafë në këtë libër përsëriten ad literram, por këtu po i përmend vetëm disa: Paragrafi i tretë në faqe 49-50 përsëritet në faqe 170; paragrafi i dytë në faqe 71 përsëritet në faqe 85; paragrafi i dytë dhe i tretë në faqe 71 përsëritet në faqe 89; pothuajse të gjithë paragrafët që nga faqja 120-129 janë edhe në fillim të librit, përkatësisht në kapitullin II, III dhe IV; paragrafi i parë në faqe 119 përsëritet në faqe 169; paragrafi i dytë dhe i tretë në faqe 134 përsëritet në faqe 140-141; paragrafi i tretë në faqe 137 përsëritet në faqe 145; paragrafi i tretë në faqe 139 përsëritet në faqe 172; paragrafi në faqe 146-147 përsëritet në faqe 156; paragrafi i katërt në faqe 149 përsëritet në faqe 153… Nuk gabojmë aspak po qe se themi se 1/3 e librit është përsëritje!

Shumica e fusnotave në librin “Independence of Kosova/o Stabilizing or Destabilizing factor in the Balkan?” (Pavarësia e Kosovës faktor stabiliteti apo destabiliteti në Ballkan?) të Hajredin Kuçit janë krejtësisht identike me fusnotat nga libri i Enver Hasanit “Shpërbërja e Jugosllavisë dhe Kosova”. Për shkak të respektit ndaj lexuesit po i përmend vetëm disa:

Në faqe 22 (fusnota 14) të librit të tij “Shpërbërja e Jugosllavisë dhe Kosova” të botuar në vitin 2000 nga Instituti Shqiptar për Studimet Ndërkombëtare, Enver Hasani citon librin “Vitet e humbura” të autorit Mehmet Kraja, më saktë citon një mendim të këtij autori nga faqja 74 kurse po në faqen 22, fusnota 15, Enver Hasani citon një mendim tjetër nga faqja 61 e libri “Vitet e humbura” të autorit Mehmet Kraja. Që të dy këto mendime janë të cituara edhe në librin e Hajredin Kuçit në faqe 37 përkatësisht faqe 39. Kurse, në faqe 51 (fusnota 86) të librit të tij Enver Hasani citon një fjali nga libri “The truth on Kosovo”, botim i Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Republikës së Shqipërisë dhe Institutit të Historisë, faqe 341-342. I njëjti mendim citohet edhe nga Hajredin Kuçi në faqe 60 të librit të tij. Ndërsa, në faqe 67 (fusnota 110) të librit të tij Enver Hasani citon një mendim të autorit Hasan Unal, Trop de Zeal, “National Interest” No 43 Spring 1996, faqe 95 dhe po të njëjtin mendim e citon edhe Hajredin Kuçi në librin e tij, më konkretisht në faqe 71. Ndërkaq, në faqe 23 (fusnota 17) Enver Hasani citon Branka Magas, The Destruction of Yugoslavia, faqe 9 dhe po të njëjtin mendim e citon edhe Hajredin Kuçi në faqe 45 të librit të tij. E tmerrshme është kjo: në faqe 79 (fusnota 135) Enver Hasani citon dy autorë dhe teksti i fusnotës ky: “Fabian Schmidt, Teaching Wrong Lessons in Kosovo. “Transition” Vol. 2 No 14 July 1996 faqe 37-40; Jansuz Bugajski, The Kosovar Volcano. “Transition” Vol. 4 No. 5 October 1997 faqe 66-72”. Po i njëjti tekst është në faqe 70, përkatësisht në fusnotën 170 të librit të Hajredin Kuçit. Në të vërtetë, akoma më i tmerrshëm është përvetësimi i një gabimi të Enver Hasanit. Për shembull, në faqe 52-53 kur autori i librit bën fjalë për Mendimet e Komisionit Badinter për ish-Jugosllavinë thotë se “… në të trembëdhjetë mendimet e Komisionit Badinter…”, e Robert Badinter nuk ka dhënë trembëdhjetë, por pesëmbëdhjetë mendime përkitazi me shpërbërjen e Jugosllavisë. E, ky është një gabim që e ka bërë Enver Hasani në librin e tij dhe e ka përvetësuar Hajredin Kuçi.

Fare në fund duhet thënë edhe se ky libër është shkruar në gjuhën angleze dhe niveli i anglishtes është tejet i dobët. E pabesueshme i dobët. Këtu po i përmendim vetëm dy-tre shembuj: ‘temporary international law’ (faqe 129) me siguri autori ka dashur të thotë ‘contemporary international law’, pra ‘e drejta ndërkombëtare bashkëkohore’, e jo siç është në libër ‘e drejta e përkohshme ndërkombëtare’. Më pas, ‘E drejta ndërkombëtare’ në gjuhën angleze është ‘International Law’, pra ‘Ligji ndërkombëtar’, por autori thotë ‘International right’ në shumë vende, e këtu po e përmendim vetëm sa për ilustrim atë që e thotë në faqe 143 ‘… the professor of the International Right, Dr, Gruda…’…  Megjithatë, kjo nuk është edhe aq keq. Më keq do të ishte: ‘… the professor of the International Left, Dr, Gruda…’… Kësaj radhe kaq!

This entry was posted on Friday, October 12th, 2007 at 2:07 pm and is filed under politike. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.