-Mendimi ime per gjuhen te cillen duhete ta perdorin shqiptaret e jo vetem kosovaret eshte gjuha te cilen me shekuje e kane kultivuate breza te tere per kete gjuhe te paret tone jane sakrifikuare. Duhete te ju vi turpe disa njerzve te cilet mendojne qe neve duhet te diferncohemi nga gjuha letrare shqipe, nuk jame ithtare i asaj qe te shuhen dialektet toske e geg por nje gjuhe per te cilen i nderuari Kushtrim ka pretendime ,mendoje qe do te na sherbente shume per imazhin tone si kombe dhe si kulture mbare kombetare ,ne mbare boten e civilizuare.
Ky mendim i imi nuk munde te kete peshe te madhe por me mundone krenarija e ime si shqiptare qe nje gjuhe e embel si kjo e jona duhete te bastasdohet me fjali te njerit apo tjetrit skaje te teritorit tone. Pike se fundi Kosova se shpejti do te pranohet nderkombtarisht si shtet i ri ne boten e modernizuare por identiteti me i mire per nje kombe te ri pa dyshim qe eshte Kultura,tradita dhe pa as nje pike dyshimi gjuha me te cilen une ndjehem krenar, kjo munde te tingelloj pak sa patriotike por nuk eshte aspak. Thesare i pa shuare per kombin tone eshte tradita dhe gjuha qe te paret tona na lane si trashigemi. Pajtohem plotesit me tezen qe gjuha letrare shqipe duhete te jete gjuhe e tere shqiptarve pa dalim shtetsie. Ne te gjithe e flasim shqipen nga veriu e deri ne jug ne te gjithe mendojem shqip nga perendim e ne lindje.

Ne pa mundesi teknike te shkruaje kete komente si duhete ju kerkoj ndjes te dashure lexues.

Mithat Gashi
New York
23 dhjetor 2007

Se Kosova dhe pjes tjera ne Ballkan te banuara me shqiptar kan nji t’folme ndryshe prej asaj Letrare nuk asht zor me e vrejt.

Vet fakti qe une po shkruej ne nji skriptim ndryshe prej atij Letrar, asht fakt qe sikurse edhe shum te tjere ne Kosove (dhe pjese tjera ku jetojn shqiptar ne Ballkan) edhe une kam fshtirsi me u shpreh leht ne gjuhen e unisume ose standardin gjuhsor.

Po m’pelqen qasja shum praktike e nevojes me pas nji gjuhe te perbashket sepse edhe jemi nji komb i cili edhe zyrtarisht po shendrrohet ne Dy Kombe.

I pari i cili e ka zyrtarizu egzistimin e Kombit Kosovar asht, Marti Ahtisari i cili ne dokumentin e tij per statusin e ardhem te Kosoves e thekson Kosovar Nation si Komb te cilin e perbejn, shqiptaret etnik, serbet etnik (te kosoves) dhe te tjere banor te Kosoves.

Mos t’harrojm se kete dokument e ka nenshkru Pala Shqiptare Kosovare, ( Grupi i Unitetit) qe automatikisht nenkupton se po jetsohet nji realitet i ri, nese jo ne siperfaqe athere ne prapavij, po jetsohen formimi i Kombit Kosovar.

Dokumenti i Ahtisarit asht dokumenti baze i themelimit te shtetit te ardhem te Kosoves, ne te cilin shtet kan me jetu’, Kosovar (shqiptar, serb, boshnjak, turq etj etj)

Zyrtarizimi i te folmes se Kosoves, si gjuhe zyrtare e Kosoves zor se ka me ndodhe, mirepo nji nevoje e madhe po paraqitet ne drejtim te rishikimit te standardit gjuhsor.

Une jom prej atyne qe jom rrite me gegnishte ne shpi, edhe sod plaku jem shkrun letra zyrtare ne gegnisht edhe letrat e tija pranohen ne administraten e Kosoves.

Na nuk jemi larg standardit gjuhsor, mirepo duhet edhe me marr parasysh qe, as ne Shqipni nuk asht rujt standardi gjuhsor qysh mendojm na ne Kosove. Pse gjuha ne televizion ose ne radio, e folmja e shqipnise tingllon ma e mire e ma e ambel se e Kosoves, duhet me pranu se melodija e t’folems ne shqipni asht definitivisht ma e shishme, po kjo nuk d’m'th se e folmja e shqipnise asht ma e drejt se e foljma e kosoves.

Kan mbet edhe shum pake dite, deri ne 2008, kur edhe ishim dasht me festu 100 vjetorin e Alfabetit shqip, alfabetit te unisuar, alfabetit me shkronja latine (te gjithe e dijm qe deri para 1908 ne Manastire, deri para 1908 gjuha shqipe asht shkruejt me skripta te ndryshme, arabe, turke, besa edhe cirilike)

E folmja e Kosoves dhe veriut te Shqipnise, Gegnishtja, ka mbet me shumicen e elementeve te saja jashta standardit gjuhesor te cilin sod me fanatizem edhe e mbrojne shum shqiptar te Kosoves.

Ajo qe asht shum interesant asht se mentar (mendimtar) te mdhaj shqiptar, sikur edhe Ismail Kadare vet e kan pranuar se rishikimi i futjse se Gegnishtes ne Standardin gjuhesor asht dicka qe nuk duhet te anashkalohet, d’m'th per te miren e te gjithe neve, te gjithe shqiptarve ne Bote, asht qe ne 100 vjetorin e krijimit te bazes se Gjuhes shqipe, ta organizojm nji konference gjithe shqiptare, ku do t’kishin ardh gjuhtar prej t’gjitha trojeve shqiptare, albanolog prej tane botes dhe ne nji konference te perbashket do t’kishim vendose per nji Standard te ri gjuhesor.

Na, te gjithe, duhet ti shohim edhe kombet tjera, si Gjermanet te cilet jan shum praktik ndaj gjuhes, standardit te tyne, dhe nuk e rrokin me fanatizem standardin e vjeter gjerman, dhe kemi qen deshmitar qysh gjermanet para disa vitesh kan ba ndryshime te mdha te skripten, menyren e te shkruemit te standardit gjuhesor, ose p.sh. Suedezet jan aq praktike sa qe ne 2007 e kan shti germen W ne fjalorin e tyre pershkak se asht paraqite nevoja qe kjo Germ me u ba pjes e fjalorit te Suedishtes. Kjo praktike asht shum e thjesht, gjuha asht dicka qe zhvillohet, Evoluon, dhe asht dicka qe duhet te konsiderohet si Marrveshje, si Konvent e cila nenshkruhet ne baze te interesava ma te mdhaja se ato Regjionale, Lokale, Urbane, apo Sub-Urbane.

Po du me e perfundu kete koment me nji Thirrje te Zashme qe per hater te bashkimit shqiptar, vitin 2008 ta marrim si vit i shances se madhe qe ta Krijojm nji standard ma te pershtatshem gjuhsor qe te gjithe te bashkohemi rreth atij standardi te ri, ti tregojm botes qe me pamvarsimin e kosoves do t’filloj bashkimi gjuhsor e shpirtnor i shqiptarve kudo qe jan.